Ιστορία

Ελληνιστική Περίοδος

Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους ανήκε στη ζώνη επιρροής των Πτολεμαίων για μεγάλα χρονικά διαστήματα και το λιμάνι της χρησιμοποιήθηκε ως ναύσταθμος του στόλου Αιγυπτίων και Ροδίων.

Αργότερα, όπως όλος ο ελληνικός κόσμος γνωρίζει και η Σάμος τη ρωμαϊκή κατάκτηση και γίνεται, με την οριστική διάλυση της πόλης - κράτους και των ελληνιστικών κρατών, ένα μικρό νησί στην αχανή αυτοκρατορία, εξαίρετο θέρετρο για ρωμαίους αξιωματούχους. Τη Σάμο διαλέγουν ως χώρο αναψυχής τους ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα. Ιδιωτικά σπίτια και λαμπρές επαύλεις εκπληκτικής ομορφιάς κοσμούν την πόλη, σημάδι πως δεν έλειψαν ποτέ από το νησί οι τεχνίτες και η αγάπη για την ομορφιά.

Η κατάκτηση των Ρωμαίων έφερε μαζί με τη "ρωμαϊκή ειρήνη", νέους κατοίκους, νέους τρόπους ζωής καινούριες θεότητες και λατρείες. Θέρμες, ιερά της Κυβέλης, βωμοί, αναθήματα και πλήθος άλλων μνημείων που διασώζονται δείχνουν την ρωμαϊκή παρουσία στο νησί.

Ο χριστιανισμός και η οργάνωση της βυζαντινής αυτοκρατορίας δίνουν μιαν άλλη όψη στην Σάμο. Τα χριστιανικά μνημεία επικαλύπτουν ή μεταλλάσσουν τα αρχαία ιερά. Ωστόσο η πόλη σταδιακά παρακμάζει. Οι επιδρομές Περσών και Αράβων αναγκάζουν τους κατοίκους να αποσυρθούν στο εσωτερικό και να εγκατασταθούν σε ορεινούς, φυσικά οχυρούς, χώρους (Κάστρο της Λουλούδας, Κάστρο του Λαζάρου, Καστράκι κ.α.)

Επιμέλεια κειμένων: Χ.Ν. Λάνδρος, Φιλόλογος, ΓΑΚ Σάμου